Sta je op het punt om te emigreren, dan zijn er veel zaken die je moet regelen. Van het uitschrijven in Nederland, het regelen van je financiën tot het afsluiten van een zorgverzekering. Inmiddels heb ik behoorlijk wat ervaring met het Spaanse zorgsysteem, omdat in 2024 onze dochter hier in Spanje is geboren. In dit artikel vertel ik hoe je je zorgverzekering in Spanje regelt én hoe dit systeem verschilt met de Nederlandse zorgverzekering.
Je zorgverzekering in Spanje regelen: zo werkt het
Vanaf wanneer moet je je officieel uitschrijven uit Nederland?
Ga je Nederland voor onbepaalde tijd verlaten, dan moet je je officieel uitschrijven. De regel is dat je je uitschrijft uit de Basisregistratie Personen (BRP) als je minimaal 8 maanden in een periode van 12 maanden in het buitenland verblijft. Deze periode hoeft niet aansluitend te zijn. Als je in één jaar van bijvoorbeeld januari tot juni en daarna van augustus tot december in het buitenland verblijft, dan moet je je officieel uitschrijven uit Nederland.
In de tijd dat wij fulltime als digital nomads over de wereld zwierven (tussen 2019-2023), bleven we ingeschreven in Nederland. In de zomers waren we terug op het ‘honk’, waardoor dit mogelijk was. Ook hadden we geen hypotheek meer in Nederland: dit kan problemen opleveren. Het zal erom hebben gespannen of we daadwerkelijk 4 maanden per jaar in Nederland waren, maar omdat we niet in één vast land verbleven, konden we ons niet ergens anders inschrijven. Helaas is de regelgeving in Nederland nog niet zo ver dat hier een tussenoplossing voor is: als digital nomad opereer je vaak in grijs gebied.
Weten wat je – naast je zorgverzekering in Spanje – nog meer moet regelen bij de emigratie? Download ons e-book emigreren naar Spanje
Je zorgverzekering in Spanje regelen
Digital nomads die zijn uitgeschreven uit Nederland en niet gaan settelen in een ander land, zijn er speciale zorgverzekeringen, zoals Safety Wing en Allianz Globetrotter. Als je op reis gaat buiten de EU, heb je sowieso een verzekering nodig om ziektekosten te dekken. Daarom zijn wij bij laatstgenoemde een aantal jaar verzekerd geweest.
Als ingezetene (resident) in Spanje, moet je je aanmelden bij de ‘Seguridad Social’, het sociale zekerheidsstelsel. Ook als je nog geen resident bent maar wél uitgeschreven uit Nederland, kun je je hiervoor aanmelden. Soms is dit zelfs verplicht (als je bijvoorbeeld als zelfstandige bent ingeschreven – daarover later meer). Onder dit stelsel valt het volgende:
- Publieke gezondheidszorg (je krijgt toegang tot het zorgsysteem)
- Pensioenopbouw
- Ziekte- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
- Werkloosheidsuitkering
- Moederschaps- en vaderschapsverlof
- Andere sociale voorzieningen
De publieke gezondheidszorg in Spanje
Ben je aangemeld bij de ‘Seguridad Social’, dan krijg je automatisch toegang tot het publieke zorgstelsel van Spanje. Dit is het grote verschil met Nederland: je hebt in Spanje namelijk een publiek én privé zorgstelsel. Het publieke zorgstelsel werkt bijna hetzelfde als in Nederland: je betaalt verplicht een maandelijkse premie en kunt daarmee gebruik maken van het ‘basispakket’: naar de huisarts, ziekenhuisopnames en zorg bij zwangerschap/kinderen. Ik vertel je eerst meer over dit zorgstelsel, daarna wijd ik nog even kort uit op de uitbreidingen: het privé-stelsel.
Naar de huisarts of het ziekenhuis in Spanje met een publieke zorgverzekering
Vorig jaar kreeg ik voor het eerst te maken met de Spaanse gezondheidszorg: ik was zwanger! De eerste stap is om dan naar het dichtstbijzijnde ‘centro de salud’ (een soort van uitgebreide huisartsenpost) te gaan. Dit valt volledig onder het publieke zorgstelsel en valt dus onder je Spaanse zorgverzekering. Je vraagt dan een ‘tarjeta de SIP’ (SIP-kaart) aan. Omdat wij beiden als ‘autonomo/a‘ (zelfstandige in Spanje) zijn ingeschreven, waren we automatisch ook al ingeschreven bij de Seguridad Social en hoefden we alleen ons paspoort en NIE-nummer te tonen. Daarna kregen we de SIP-kaart en konden we bij de balie een afspraak maken bij de ‘matrona’ (vroedvrouw).
Het verbaasde me hoe goed alles was geregeld: je krijgt periodieke controles bij de vroedvrouw en de standaard echo’s (bij 12, 20 en 32 weken) worden in het (publieke) ziekenhuis gedaan. Hier in Xàtiva zit een medisch centrum én publiek ziekenhuis – dus dit is ook ‘automatisch’ de plek waar je heengaat voor je echo’s en waar je bevalt.
Dit wordt allemaal voor je geregeld en jij hoeft alleen maar op te dagen bij de afspraken. In de regio Valencia heb je de app GVASalut: hierin stonden al mijn afspraken bij het medisch centrum en het ziekenhuis, zodat ik altijd een duidelijk overzicht had. Ook recepten van de ‘farmacia’ (apotheek) vanuit de publieke zorg vind je terug in deze app.
Een privé zorgverzekering in Spanje
Als aanvulling op de ‘Seguridad Social’, kun je een privé zorgverzekering in Spanje nemen. Hiermee krijg je onder andere voorrang op zorg (bepaalde ziekenhuizen of klinieken zijn specifiek bedoeld voor privé verzekerden), er zijn vaker Engelstalige specialisten en de zorg is uitgebreider (zaken zoals een fysiotherapeut, psycholoog en tandarts zijn inbegrepen). Het lijkt op de aanvullende verzekering in Nederland, alleen zijn het 2 aparte systemen waarbij je in andere klinieken en ziekenhuizen wordt behandeld.
Er zijn verschillende verzekeraars in Spanje waarbij je jezelf aanvullend kunt verzekeren. Gemiddeld betaal je tussen de 50 – 100 euro per maand hiervoor voor een aanvullende verzekering, per persoon. Of dit voor jou interessant is, hangt af van je zorgvraag en waar je woont. In Xàtiva hebben we goede ervaring met het publieke zorgsysteem (ik ben daar bevallen en heb hele fijne zorg gehad, maar het is qua inrichting wel vaak wat verouderd) en de wachttijden zijn hier niet extreem. Woon je niet in een grote stad (waar wachttijden lang zijn) en heb je geen enorme ziektekosten, dan kun je doorgaans met een publieke zorgverzekering uit de voeten. Zelf hebben wij op dit moment privé zorgverzekering. Wellicht als we ouder zijn dat dit wel interessanter wordt. Aanbieders van een privé zorgverzekering zijn onder andere DKV, Sanitas, Adeslas en Asisa. Dit moet je zelf via de aanbieder regelen.
Overigens kun je privéklinieken ook bezoeken als je een publieke zorgverzekering hebt. Zo heb ik met 15 weken een geslachtsecho bij een kliniek gedaan en dit zelf betaald. Ook het jaarlijkse tandartsbezoek betalen we zelf. Voor acute zaken en bijvoorbeeld een zwangerschap kan je (in onze ervaring) prima terecht in het publieke zorgsysteem.
Psst... ben je van plan om een huis te kopen in Spanje? Ons e-book geeft je praktische tips, inspiratie uit onze eigen ervaringen en vooruit: ook een liefdevolle schop onder je kont. Een musthave voor de Spanjeganger-in-de-dop!
Hoe kun je je aanmelden voor 'Seguridad Social'?
Goed, even terug naar het publieke zorgsysteem, dat onder de ‘Seguridad Social’ valt. Je hebt in de volgende gevallen recht op deze sociale zekerheidsverzekering:
- Je bent familie van iemand die wél verzekerd is (bijv. partner of kind): wij zijn allebei autonomo en betalen verplicht voor de Segurdidad Social. Onze dochter is automatisch meeverzekerd met mij (Jody) en ze heeft haar eigen Social Seguridad-nummer en ‘Tarjeta de SIP’. De voorwaarde is dat diegene op hetzelfde adres woont en geen eigen inkomen heeft. Yael heeft nog geen ‘side hustle’ dus valt onder die voorwaarden ;-). Wij betalen geen extra bijdrage voor haar, zij is automatisch meeverzekerd.
- Je bent gepensioneerd en ontvangt pensioen vanuit Nederland of België: met het S1-formulier kun je dan je inschrijven bij de Seguridad Social. Je hoeft hiervoor geen bijdrage te betalen.
- Je bent in loondienst of als autnonomo/a: dan wordt dit voor je geregeld. In loondienst regelt je werkgever dit (en worden de kosten hiervan waarschijnlijk verrekend met je salaris), als autonomo/a betaal je een ‘cuota de autonomo’, een maaandelijkse bijdrage op basis van je inkomen. Het eerste jaar is dit rond de 90 euro per maand, het jaar daarna kan het (afhankelijk van je inkomen) oplopen tot 600 euro per maand. Wel heb je – na dat eerste jaar – nog 2 jaar recht op verschillende kortingen die worden verrekend in je jaarlijkse IB-aangifte.
Zijn bovenstaande zaken niet van toepassing (je werkt niet, bent geen afhankelijke en ontvangt geen pensioen), dan heb je geen recht op Seguridad Social. Je kunt je dan inschrijven bij de ‘Convenio Especial’ waarbij je een maandelijkse bijdrage betaalt voor de gezondheidszorg. Dit is NIET hetzelfde als de Seguridad Social: alleen gezondheidszorg is gedekt, niet pensioen of werkloosheidsuitkering.
Via het kantoor van de Seguridad Social (INSS) kun je in de eerste drie gevallen aanmelden voor de Seguridad Social. Ook kun je het online regelen met je ‘Cl@ve’ (een soort DigiD in Spanje). In ons geval heeft de boekhouder dit voor ons geregeld. Voor Yael hebben we vanuit het ziekenhuis alle papieren ontvangen om ook voor haar dit aan te vragen via de boekhouder. Ben je aangemeld, dan kun je bij je lokale ‘centro de salud’ de SIP-kaart aanvragen voor de publieke zorg.
Wat moet je - naast je Spaanse zorgverzekering - nog meer regelen bij je emigratie?
De afgelopen 2 jaar stonden voor ons in het teken van de emigratie regelen. Inmiddels zijn we ruim 1,5 jaar geëmigreerd en lopen we nog steeds tegen nieuwe zaken aan die we moeten regelen. Gelukkig hoef jij dit niet allemaal zelf uit te zoeken: in ons nieuwste e-book ’emigreren naar Spanje’ leggen we stap voor stap uit wat je moet regelen. Het e-book bestaat uit de volgende hoofdstukken:
- Abonnementen en verzekeringen omzetten
- NIE-nummer aanvragen
- Spaanse bankrekening openen
- Huisverzekeringen regelen
- Uitschrijven uit Nederland
- Auto verkopen of invoeren?
- APK in Spanje
- Gemeentelijke belastingen betalen
- Inschrijven in je Spaanse gemeente
- Resident worden
- Rijbewijs omzetten
- Paspoort verlengen
- Zorgverzekering regelen
- Loondienst of autonomo worden
- Pensioen
- (Basis)onderwijs in Spanje
- …En emigratieverhalen van andere Nederlanders in Spanje!
In dit artikel vind je een aantal affiliate links. Dit zijn producten waar ik een kleine vergoeding over krijg, als jij ze via mijn links bestelt. Jij betaalt hier niets extra voor, maar door mij op deze manier te steunen, kan ik thedutchnomads.nl weer voorzien van bakken gratis content!
Hebben we je geïnspireerd te emigreren naar Spanje?
- Ga op huizenjacht en overnacht in onze Finca Escondida
- Bestel onze gids ‘emigreren naar Spanje‘
- Van plan om een huis in Spanje te kopen? Bestel dan ook de gids ‘een huis kopen in Spanje‘
- Vraag een American Express Goldcard aan via deze link en ontvang 20.000 gratis punten die je kunt inzetten voor een gratis vlucht. Deze kaart kun je na een jaar beëindigen en in de tussentijd kan je extra punten sparen door met de creditcard te betalen. Wist je trouwens dat je op reis verzekerd bent, als je tenminste 75% van je aankopen met American Express betaalt?
- Oh… vergeet ons trouwens niet te volgen op Instagram voor je dagelijkse portie reis-stories ;-)
- Alleen met handbagage op reis? Check de handbagage-regels!
- Meld je aan via deze link voor Cashback XL. Boek je Booking.com-verblijf via deze link en ontvang een deel van de commissie terug. Geldt ook voor andere aankopen!
- Bestel de Lonely Planet van je favo bestemming op Bol.com en bereid jezelf voor
- Je levensstijl helemaal omgooien en als digital nomad rondreizen? Dan mag je onze ultieme digital nomad guide niet missen!
- Geen enkel reisverslag missen? Laat hieronder je e-mailadres achter en ontvang een automatische mail bij een nieuw reisverslag. Je kunt je hier altijd weer voor uitschrijven.
