BEVALLEN IN SPANJE
Hoera! Je bent zwanger of je hoopt het binnenkort te zijn. En je woont als Nederlandse in Spanje of bent van plan om in de toekomst te emigreren.
Er komen dan nogal wat zaken op je af in de komende tijd. We kunnen daarover meepraten: in 2024 zijn we officieel geëmigreerd naar Spanje en datzelfde jaar raakte ik zwanger én werden we ouders van onze dochter Yael. Kortom: we hoefden ons niet te vervelen. Maar hoe verloopt dat precies, een zwangerschap op het Iberische schiereiland? En hoe gaat dat, bevallen in Spanje? Ik deel mijn ervaringen met je.
Mijn zwangerschap in Spanje
Sinds 2023 wonen we in Spanje én runnen we Finca Escondida aan huis.
Per januari 2024 zijn we officieel geëmigreerd – en een paar maanden later werd ik zwanger. Poeh, tijd om te acclimatiseren en ‘rustig aan’ te doen was er niet bij. Maar wat zijn we blij met de keuzes die we hebben gemaakt: een ‘perfect’ moment bestaat namelijk niet. Het zorgde ook voor een goede les integreren in Spanje… want hier in Xàtiva (in onze woonplaats) is engels niet iets wat in de standaard vocabulaire zit. Ik kijk terug op een fijne zwangerschap en bevalling hier in Spanje. Daarom deel ik graag op deze pagina mijn ervaringen met jou!
De verschillende zorgsystemen in Spanje
Voordat ik dieper inga in de weg die wij hebben afgelegd, wil ik je even kort meenemen in het zorgsysteem in Spanje. Je hebt hier namelijk 2 aparte systemen: publieke en privézorg. Iedere ingezetene in Spanje (die recht heeft op ‘social security’) heeft recht op publieke zorg. Aanvullend kun je ook nog een privéverzekering afsluiten. Je kunt het een beetje vergelijken met de basis- en aanvullende zorgverzekering in Nederland. Met één groot verschil: het zijn twee aparte systemen.
Ik ben alleen via het publieke zorgsysteem verzekerd. Als autonoma (‘zelfstandige’) ben je automatisch hiervoor verzekerd via de Seguridad Social (maandelijkse premie die je betaalt, met o.a. ziekteverlof en pensioenopbouw) en vond ik het niet nodig om daarnaast nog privé verzekerd te zijn. Daarnaast moet je vaak al langere tijd verzekerd zijn voordat je van bepaalde voordelen kunt profiteren (zoals bevallen in een privéziekenhuis). Ik vertel op deze pagina over mijn ervaringen via het publieke systeem. Ben je privé verzekerd in Spanje, dan kun je het beste direct bij je verzekeraar checken bij welke klinieken je terecht kunt. (In onze gids ‘Emigreren naar Spanje’ ga ik dieper in op de verschillende zorgsystemen).
Zwanger in Spanje: en dan?
Ik heb dus recht op Spaanse publieke zorg, dus de eerste stap was langs het lokale ‘centro de salud’ om een ‘tarjeta de SIP’ (sipkaart) aan te vragen. Hiervoor moesten we ons NIE-nummer en paspoort meenemen. We kregen de SIP-kaart en er werd gelijk een afspraak voor mij bij de ‘matrona’ (vroedvrouw) ingepland.
Van die eerste afspraak moet je je niet te veel voorstellen, zeker niet als je (zoals ik) vroeg weet dat je zwanger bent. Mijn gegevens werden genoteerd, m’n bloeddruk gecheckt, ik werd gewogen en naar huis gestuurd met een plaspotje en buisjes om bloed te prikken. Uit m’n hoofd moest ik dan in week 10 of 11 terug naar de prikpost in het centro de salud (incl. warm potje urine ;-)) om een aantal zaken te testen. Iets daarna moest ik terug naar de matrona voor de uitslag van die testen.
De echo’s verlopen via het ziekenhuis en worden direct vanuit het ‘centro de salud’ geregeld. Ik was tegelijkertijd zwanger met iemand anders hier – en omdat zij via het privésysteem was verzekerd, moest ze zelf uitzoeken in welke kliniek ze terechtkon. Ook werden echo’s en testen niet automatisch voor haar ingepland. Het publieke systeem kent dus in die zin nog wel wat voordelen :-).
De eerste geplande echo is met 12 weken zwangerschap. Ik vond dat te lang duren, geduld is niet mijn sterkste eigenschap. Daarom heb ik ervoor gekozen om bij een privékliniek een extra echo in te plannen met 7 weken. Dat kun je ook met een publieke zorgverzekering doen, alleen zijn de kosten dan voor eigen rekening.
In diezelfde week dacht ik dat er iets misging in de zwangerschap. Voor de zekerheid ging ik naar de ‘urgencias de maternidad‘ in het publieke ziekenhuis hier in Xàtiva (waar ik ook ben bevallen). Waar je in Nederland dan een afspraak met de verloskundige maakt, ga je hier op de bonnefooi naar binnen. Ik kreeg toen een echo en gelukkig was alles goed (en zagen we voor het eerst het kloppende hartje van onze dochter!). Ik cancelde daarom de eerste echo bij de privékliniek. (Een geluk bij een ongeluk, want bij de urgencias betaal je niet. Al ben je dat soort stress natuurlijk liever kwijt dan rijk).
Echo's en ziekenhuisbezoeken in Spanje
Als je als zwnagere de 12 weken aantikt, valt er toch vaak een last van je schouders: de meest ‘kritische’ weken zijn voorbij. Ook krijg je rond die periode je eerste echo in het ziekenhuis in Spanje. De standaardecho’s worden met 12, 20 en 32 weken ingepland.
Daarnaast vinden er regelmatig onderzoeken plaats. Voor mijn gevoel meer dan in Nederland. Zo moest ik bij de eerste keer bloedprikken al een glucosedrankje drinken (zoals ik begreep is dit in Nederland alleen het geval als het risico op zwangerschapsdiabetes aanwezig is). Mijn waarden weken iets af, waardoor ik nog 2(!) keer een hele ochtend in het ziekenhuis (plus datzelfde drankje) m’n bloed moest laten testen. Er bleek niets aan de hand te zijn.
Verder gaan de reguliere bloed- en urinetesten via het Centro de Salud. Er wordt een datum ingepland, en op de dag van bloedprikken moest ik om 8 uur in de hal staan. Alle bloedprikkers van die dag worden met naam opgeroepen en krijgen dan een formulier. Aansluiten in de rij, formulier afgeven en bloed aftappen. De uitslag hoor je dan ook weer op je volgende afspraak bij je matrona in het Centro de Salud.
Pijnbestrijding in Spanje
Nederland is op het gebied van pijnbestrijding (vooral het gebrek eraan) uniek. In de meeste landen is de ruggenprik standaard bij een bevalling. Om deze ruggenprik te krijgen, moet je vooraf naar het ziekenhuis om wat documenten te ondertekenen en moet je een kort gesprek met de anesthesist voeren (yay, wederom goed voor m’n Spaans). Ook mijn voornemen was geen ruggenprik nemen, maar als ik de documenten niet zou invullen zou ik ‘m sowieso niet krijgen tijdens de bevalling (evenals verdoving bij een eventuele operatie). Daarom nam ik het zekere voor het onzekere.
Tijdens de bevalling werd al vroeg gevraagd of ik pijnbestrijding wilde. Ik gaf aan dit liever niet te willen en het ook niet meer aan me te vragen (als ik het zou willen zou ik het zelf aangeven). Uiteindelijk heb ik de bevalling zonder pijnbestrijding doorlopen: vrij uniek in Spanje ;-).
Hoogzwanger in Spanje, de laatste loodjes!
Bevallen in Spanje
En dan is het moment daar: de bevalling diende zich aan! De dag voordat de bevalling spontaan begon, werd ik nog aan de monitor in het ziekenhuis gelegd (routine met 39 weken). Standaard word je hier met 41 weken (ipv 42 zoals vaak gangbaar in Nederland is) ingeleid, maar dat wilde ik het liefst voorkomen. Gelukkig hoefde ik nog niets te plannen en vond madame het genoeg geweest.
In Spanje beval je standaard in het ziekenhuis. Geen thuisbevalling, geen geboortehotel. Dat vond ik in het begin wel lastig: waarschijnlijk zou ik in Nederland ervoor hebben gekozen om thuis te bevallen. Je kunt thuisbevallen in Spanje, maar het heeft vaak wat meer voeten in de aarde. Het wordt gezien als alternatief en ‘mag’ alleen als je aan bepaalde criteria voldoet. Ik zet het hier tussen haakjes, omdat je wat mij betreft altijd een keuze hebt. Mocht je graag thuis willen bevallen in Spanje, dan kun je informatie inwinnen bij een organsatie zoals ‘El Parto es Nuestro’.
Ik had een continue stroom aan weeën toen ik in het ziekenhuis aankwam. Ik werd nog aan de monitor gelegd om de weeën te tracken en mocht daarna naar de ‘ontsluitingskamer’ om weeën op te vangen.
Tip: ik had vooraf een aantal wensen (zoals niet actief pijnbestrijding aanbieden en me tijdens de weeënfase met rust laten) in het Spaans opgeschreven. Dat hielp me enorm met communiceren (tijdens de bevalling zit je in je eigen bubbel en wil je echt niet continu alles hoeven uit te leggen) en mijn wensen werden goed gerespecteerd.
Al vrij snel kreeg ik persdrang en binnen een paar uur nadat we arriveerden in het ziekenhuis, lag onze dochter al op mijn borst. Ik ben in het publieke ziekenhuis in Xàtiva bevallen. Er is in onze woonplaats geen privéziekenhuis, dus ik zou minstens een half uur moeten rijden (naar Alzira) of zelfs naar Valencia moeten rijden. Gezien de snelheid van de bevalling, was dat denk ik niet eens een optie geweest.
Mijn ervaringen met het publieke ziekenhuis in Spanje
Toen ik net zwanger raakte in Spanje, baalde ik een beetje dat ik niet kon bevallen in een privéziekenhuis. In het begin overwoog ik nog een ‘bevelpakket’ bij een privéziekenhuis. Je moet bij een natuurlijke bevalling (zonder complicaties) rekenenen op kosten tussen de 2.500 – 4.500 euro. Het grote voordeel is dat je vaak een kamer kunt reserveren in een privé ziekenhuis, waardoor je gegarandeerd alleen op de kamer ligt na de bevalling.
Het nadeel is dat deze kosten kunnen oplopen. Een keizersnede is duurder (door het gebruik van een operatiekamer) waardoor het kan oplopen tussen de 5.000 en 7.500 euro. Ook moet je dan meestal 3-4 dagen in het ziekenhuis blijven na de bevalling. Daarnaast kunnen andere situaties de kosten flink opvoeren. Als een baby bijvoorbeeld extra zorg nodig heeft omdat deze te vroeg is geboren (1.000 euro per dag op de Neontale IC) en soms zit de ruggenprik niet inbegrepen in de kosten (500 – 800 euro).
Ik sprak met een andere vrouw die hier in het ziekenhuis in Xàtiva is bevallen en zij had een fijne ervaring. Dat gaf mij vertrouwen om hiervoor te kiezen. Met in het achterhoofd houdend dat ik altijd nog last-minute anders kon besluiten, mocht het nodig zijn.
Het mooiste moment uit m’n leven: net bevallen in Spanje met onze dochter op m’n borst
(Geen) kraamzorg in Spanje
Ik ben dus bevallen in het publieke ziekenhuis in Xàtiva. Na de bevalling werd ik naar mijn kamer gereden en er werd aangegeven dat – als het rustig bleef – ik een eigen kamer zou houden. Ze proberen eerst alle kamers te vullen, voordat je met iemand anders op de kamer ligt. Ik heb uiteindelijk de periode na de bevalling alleen gelegen en Sander mocht blijven slapen op de (lig)stoel naast het bed. (Daar werden nog veel grappen over gemaakt dat de vader het eigenlijk hiermee het zwaarste had. Gelukkig vond ‘ie de stoel prima liggen en kwam hij er zonder al te veel kleerscheuren vanaf ;-).
Veel mensen reageren verbaasd als ik ze vertel dat er geen kraamzorg is in Spanje. De ‘kraamzorgperiode’ is standaard in het ziekenhuis. Was de bevalling ongecompliceerd (geen keizersnede), gaat alles na de bevalling goed én heeft de baby geplast en gepoept? Dan word je na 48 uur ontslagen.
In de tussentijd hielpen de verpleegsters met het op gang brengen van borstvoeding (dat is in Spanje heel normaal: flesvoeding wordt geaccepteerd maar borstvoeding is de standaard), werden wij beiden nagekeken en kregen we tips zoals je kindje voor het eerst wassen en de luier verschonen. Veel van die zaken zou waarschijnlijk de kraamverzorgster in Nederland uitleggen.
Ik vond die periode wel fijn: even acclimatiseren en de verpleegster op ‘speed dial’. Zeker de nachten waren in het begin even zoeken. Daarna gingen we lekker met z’n drieën naar huis, zo fijn! En eerlijk gezegd vond ik het heerlijk dat er niet direct bezoek voor de deur stond. De eerste weken waren wij continu met z’n 3tjes in een bubbel en ik kijk daar zo waardevol op terug. Je kunt eventueel wel (Nederlandse) kraamverzorgsters boeken in Spanje, maar die kosten betaal je zelf. Ik heb met wat vragen een keer gebeld met een lactatiedeskundige in Nederland (Teddy Roorda) en verder zochten we het zelf – zonder externe ruis – zelf uit. Ik kan het iedereen aanraden :).
De beruchte ligstoel in het ziekenhuis. Sander met onze pasgeboren dochter op z’n buik!
De eindstand: hoe vond ik zwanger zijn en bevallen in Spanje?
Het zal je vast niet verbazen als je deze pagina hebt gelezen, maar ik kijk heel positief terug op de hele periode. Ik werd soms bang gemaakt dat veel keuzes van tafel geveegd zouden worden: dat ik bijvoorbeeld preventief antibiotica zou krijgen of een ruggenprik opgedrongen zou worden. Het zal vast liggen aan het personeel, maar ik vond dat er goed rekening werd gehouden met mijn wensen.
Ik heb een aantal dingen gedaan die hier misschien als ‘onconventioneel’ worden gezien, maar mijn wensen zijn gerespecteerd en alles werd goed overlegd en risico’s werden benoemd. Kortom: ben je zwanger in Spanje? Bereid je goed voor, weet wat je rechten en plichten zijn en doe wat jouw gevoel je ingeeft. Dan weet ik zeker dat het goed komt! (En oh ja: een fijne partner die opkomt voor je belangen en aan je zijde staat is ook heel belangrijk. Dus bij deze: Sander, dankjewel voor de goede zorgen :)).
Op de hoogte blijven van onze avonturen?
Schrijf je in voor onze reisverslagen en ontvang een mailtje (gemiddeld 1 – 2x per maand) als er een nieuw verslag geschreven is.
